ويلفرد مادلونگ ( مترجم : نمايى / قاسمى / مهدوى / ضابط )

32

جانشينى محمد ( ص ) ( فارسي )

اهل سنّت كه طبرى از آنان روايت كرده است افراد خاندان محمد صلّى اللّه عليه و آله را كه قرار بود در مباهله شركت كنند مشخّص نكرده‌اند . ديگر راويان اهل سنّت از فاطمه ، حسن و حسين نام مىبرند و بعضى موافق با احاديث شيعه ، حاضران در اين موضع را اهل كسا از جمله على عليه السّلام مىدانند . شرايط هر چه بوده است راه ديگرى براى شناسايى « ابناءنا » جز دو سبط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله وجود ندارد كه در اين صورت حضور على عليه السّلام و فاطمه عليها السّلام منطقى به نظر مىرسد . جمله « نساءنا » به جاى « ازواجنا » مانعى براى حضور فاطمه عليها السّلام نيست . شايد شركت خاندان در مراسم مباهله رسمى سنّتى بوده است . در اين صورت طرح خود اين پيشنهاد از جانب پيامبر در شرايطى كه به لحاظ دينى اهميّت زيادى داشت و تأييد و تصويب آن از طريق قرآن دليلى بر علوّ مقام دينى خاندانش بود . بنابراين قرآن مقام خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را همچون جايگاه خاندانهاى پيامبران سلف ، برتر از مقام هر مؤمن ديگرى قرار داده و آنان را از هر پليدى پاك گردانيده است . البتّه كافرانى از اين خاندان كه با پيام او مخالفت مىكردند همانند كافران خاندانهاى پيامبران سلف از لطف خدا محروم بودند . ابو لهب ، عموى محمد صلّى اللّه عليه و آله ، و همسرش حتى با نزول سوره‌اى در قرآن در ذم آنان انگشت‌نماى خاص و عام شدند . اما وجود چنين استثناهايى تأثيرى بر لطف الهى دربارهء اهل بيت نداشت . تا آنجا كه قرآن افكار محمد صلّى اللّه عليه و آله را بيان مىكند روشن است كه او در نظر نداشت أبو بكر جانشين طبيعى او باشد و نه به انجام اين كار رضايت داشت . البتّه قرآن بوضوح نظر محمد صلّى اللّه عليه و آله را در مورد زنان و مردان پيرامون خود و نگرش او را نسبت به آنان به طور كامل بيان نمىكند . در هر صورت او جانشينى خود را جز در نور هدايت قرآن ، كه درباره جانشينان پيامبر سلف بيان شده بود ، نمىديد . همان‌گونه كه در ابلاغ رسالتش ، با وجود مخالفت مردم ، موفق شد و پيروزى نهايىاش در سايهء لطف الهى و در پرتو آگاهى او از سرگذشت پيامبران سلف كه قرآن برايش روايت كرده بود ، تحقّق يافت . پيامبران پيشين كمال لطف الهى را در اين مىدانستند كه جانشينان آنان فرزندان يا خويشاوندان نسبىشان باشند و از خدا نيز چنين خواسته بودند . مدافعان معاصر سنّى بر اساس آيه 40 سورهء احزاب كه محمد صلّى اللّه عليه و آله را خاتم پيامبران قرار داده است اين بحث را نمىپذيرند . آنان مدّعى هستند كه لازم نبود يكى از خويشاوندان محمد صلّى اللّه عليه و آله به جانشينى او كه خاتم